Klocki hamulcowe

Funkcja

Zadaniem hamulców jest bezpieczne i komfortowe zmniejszenie prędkości pojazdu oraz, w razie potrzeby, zatrzymanie go.

Klocki hamulcowe znajdują się pomiędzy tarczą hamulcową a zaciskiem hamulcowym i podczas hamowania są dociskane do tarczy hamulcowej. Pojazd jest hamowany poprzez przekształcenie energii kinetycznej w energię cieplną.

W tym procesie skład materiału ciernego oraz jakość poszczególnych elementów klocków mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia skutecznego hamowania pojazdu, umożliwiając jednocześnie precyzyjne dozowanie siły hamowania oraz cichą i bezwibracyjną pracę układu hamulcowego. Aby klocki hamulcowe osiągały odpowiednią skuteczność hamowania w zmiennych warunkach eksploatacyjnych, niezbędne jest zastosowanie złożonej mieszanki materiałowej.

Klocki hamulcowe są wytwarzane z różnych składników (materiał kompozytowy) i pod żadnym pozorem nie mogą zawieść.

W trosce o wysokie bezpieczeństwo klocki hamulcowe muszą:

• charakteryzować się stałym współczynnikiem tarcia,
• być odporne na duże obciążenia mechaniczne,
• być odporne na wysokie temperatury.

Nowe klocki hamulcowe osiągają pełną skuteczność hamowania dopiero po upływie określonego „okresu docierania”. W tej fazie powierzchnia okładziny dopasowuje się do powierzchni tarczy lub bębna. Dopiero po zakończeniu tej fazy uzyskuje się optymalne połączenie między parami ciernymi (okładzina hamulcowa/tarcza oraz okładzina hamulcowa/bęben hamulcowy), a tym samym uzyskuje się maksymalne opóźnienie podczas hamowania.

Budowa klocka hamulcowego tarczowego

Klocki hamulcowe mają budowę warstwową i składają się z następujących warstw.

Płyta tylna nośnika klocka hamulcowego

Płyta tylna klocka hamulcowego stanowi jego element nośny. Jej zadaniem jest prowadzenie klocka hamulcowego w zacisku hamulcowym oraz odprowadzanie ciepła do sąsiednich elementów.

Środki tłumiące

Większość klocków hamulcowych zawiera z tyłu elementy tłumiące. Są to sprężyny, folie, blachy lub powłoki lakiernicze. Ich zadaniem jest ograniczenie hałasu powstającego podczas hamowania.

Płyta tylna nośnika klocka hamulcowego i materiał cierny

Na płycie tylnej klocka umieszczone są: warstwa pośrednia, zwana również „underlayer”, oraz właściwy materiał cierny. Pomiędzy płytą nośną a warstwą pośrednią klocka hamulcowego znajduje się dodatkowo warstwa kleju o grubości kilku mikrometrów. Zapewnia ona bezpieczne połączenie między płytą nośną a warstwą pośrednią lub materiałem ciernym. Jako alternatywną warstwę pośrednią lub dodatkowy element zwiększający wytrzymałość mechaniczną połączenia z płytą nośną można zastosować:

• siatkę ciętą,
• spiekaną podkładkę szorstkującą,
• „płytkę ząbkowaną”,
• kotwy sworzniowe.

Kształty klocków hamulcowych

Konieczność dostosowania do różnych układów hamulcowych powoduje, że istnieje wiele różnych konstrukcji klocków hamulcowych.
 

Poniżej przedstawiono trzy przykłady:

• klocki hamulcowe ze sprężyną do mocowania w tłoku zacisku hamulcowego,
• klocki hamulcowe ze sprężyną i linką do wskaźnika zużycia,
• klocki hamulcowe z obciążnikami (masą wygaszającą) do tłumienia drgań.

Utrzymanie wartości

Nienagannie działające hamulce to podstawa bezpiecznej jazdy. Dlatego należy regularnie sprawdzać działanie hamulców oraz stopień zużycia poszczególnych elementów. Dobrze konserwowany i nienagannie działający układ hamulcowy to najważniejszy krok w kierunku zapewnienia poczucia bezpieczeństwa podczas jazdy.

Bezpieczeństwo

Hamulce stanowią jeden z najważniejszych systemów bezpieczeństwa pojazdu. Uruchamia się je codziennie setki, a nawet tysiące razy. Dlatego ważne jest, aby klocki hamulcowe sprostały codziennym wymaganiom i zawsze zapewniały oczekiwaną wydajność.

Musi to mieć miejsce niezależnie od zmieniających się warunków klimatycznych, topograficznych lub związanych z konkretnym zastosowaniem. Muszą one jednak być gotowe do osiągnięcia maksymalnej wydajności nie tylko w codziennych sytuacjach, ale także w sytuacjach ekstremalnych, na przykład podczas gwałtownego hamowania. Skład materiału ciernego, połączenie między materiałem ciernym a płytą nośną, a także jakość i wykonanie elementów dodatkowych w różnych konstrukcjach decydują o wydajności, a tym samym o bezpieczeństwie podczas hamowania.